De nieuwe Amerikaanse voedingsdriehoek: een broodnodige reset!

Toen de Verenigde Staten hun nieuwe voedingsrichtlijnen voor 2025–2030 publiceerden, werd meteen duidelijk dat men afstand nam van het klassieke denken in voedingsgroepen. De vertrouwde voedingspiramide maakte plaats voor een omgekeerd model, waarbij minder nadruk ligt op koolhydraten als basis en meer op eiwitten, vetten en echte, onbewerkte voeding.

Dat model vervangt het vroegere MyPlate en lijkt qua vorm sterk op onze Belgische omgekeerde voedingsdriehoek. Toch zijn er inhoudelijk duidelijke verschillen. Deze update wordt bovendien omschreven als een van de meest ingrijpende herzieningen van de Amerikaanse voedingsaanbevelingen in decennia — en eerlijk: als je het mij vraagt, was dat ook nodig.

1. Wat is er veranderd aan de nieuwe Amerikaanse voedingsdriehoek?

1. De piramide is omgekeerd

De klassieke voedingspiramide — met granen en koolhydraten als brede basis — behoort tot het verleden. In de nieuwe richtlijnen staan voedingsmiddelen waar je meer van zou moeten eten bovenaan.

Het gaat onder andere om:

• eiwitrijke voeding (vlees, vis, eieren, peulvruchten)

• vetten uit hele voedingsmiddelen

• volwaardige melkproducten, inclusief volle zuivel

• groenten en fruit

Onderaan de piramide vinden we granen en bewerkte producten terug. Niet omdat ze verboden zijn, maar omdat ze een kleinere plaats innemen in vergelijking met wat erboven staat.

Samengevat: eiwitrijke, vetrijke en volwaardige voedingsmiddelen vormen nu de kern; koolhydraten worden beperkter ingezet.

2. Eiwit krijgt een hoofdrol

De nieuwe richtlijnen adviseren een hogere eiwitinname dan voorheen. In plaats van te werken met percentages van energie, wordt nu uitgegaan van een absolute richtlijn:ongeveer 1,2–1,6 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht per dag.

Voorbeeld:

• iemand van 70 kg → ± 84–112 g eiwit per dag

De reden hiervoor is duidelijk: eiwitten spelen een belangrijke rol in spierbehoud, metabolisme en verzadiging.

Ik wil hier wel nuance aanbrengen. Deze richtlijn is een gemiddelde:

• topsporters hebben vaak meer nodig

• mensen met een hoger lichaamsgewicht niet automatisch proportioneel meer

Laat je dus altijd begeleiden wanneer je dit persoonlijk wil laten afstemmen.

3. Meer ruimte voor volvette producten

De richtlijnen benadrukken het belang van vetten uit hele voedingsmiddelen, zoals noten, zaden, olijven en avocado. Opvallend is dat ook volle zuivel, boter en zelfs dierlijke vetten expliciet vermeld worden als mogelijke keuzes.

Zelf kies ik ervoor om rood vlees te beperken, al geniet ik af en toe van een kwaliteitsvol stuk of van een bouillon op basis van runderbotten — rijk aan collageen. Volle zuivel ervaar ik daarbij als duidelijk meer vullend.

Het onderscheid tussen verzadigd en onverzadigd vet laat ik hier bewust buiten beschouwing; daar ben ik eerder al uitgebreid op ingegaan. Voor mij blijft het totaalplaatje doorslaggevend: het voedingsmiddel als geheel en hoe het past binnen een evenwichtig voedingspatroon.

4. Suiker en bewerkte voeding: een duidelijke waarschuwing

De nieuwe richtlijnen zijn bijzonder streng wat betreft toegevoegde suikers en ultrabewerkte voeding. Idealiter wordt toegevoegde suiker tot een minimum beperkt, en ultrabewerkte producten — zoals frisdrank, snacks, snoep en kant-en-klare gerechten — worden expliciet afgeraden.

Dit is één van de meest uitgesproken onderdelen van de nieuwe richtlijnen: men wil af van de normalisering van industrieel sterk bewerkte producten in het dagelijks voedingspatroon.

5. Het alcoholadvies verandert

In tegenstelling tot eerdere richtlijnen — die concrete limieten gaven (zoals één glas voor vrouwen en twee voor mannen) — adviseren de nieuwe richtlijnen nu een algemene beperking van alcohol. De boodschap verschuift naar: “drink minder”.

Persoonlijk vind ik dit een vreemde keuze. Juist bij alcohol helpt duidelijkheid. Vage adviezen laten veel ruimte voor interpretatie, terwijl we weten dat alcohol geen gezondheidsbevorderend effect heeft en dat “minder” voor iedereen iets anders betekent. Concrete richtlijnen geven houvast zonder te moraliseren.

2. Wat wordt aangeraden en afgeraden in de nieuwe Amerikaanse voedingsdriehoek?

Wat wordt aangeraden?

✔️ Echte, onbewerkte producten

Fruit, groenten, peulvruchten, vis, eieren, noten en zaden.

✔️ Eiwitten bij elke maaltijd

Zowel dierlijke als plantaardige eiwitten tellen mee.

✔️ Vetten uit hele voedingsmiddelen

Olijfolie, avocado, zelfs volle zuivel in beperkte mate.

✔️ Volkoren granen in beperktere hoeveelheden

Volkoren granen, havermout — géén raffinage.

✔️ Beperkte toegevoegde suikers en ultrabewerkt voedsel

Wat wordt afgeraden of beperkt?

❌ Toegevoegde suikers — idealiter beperkt tot bijna nul.

❌ Ultrabewerkte voeding — chips, frisdrank, snoep, fast food zijn expliciet genoemd.

❌ Geraffineerde koolhydraten  — wit brood, crackers en veel pasta.

❌ Overmatig alcohol — richting meer bescheiden gebruik.

3. Hoe interpreteer je dit?

De kernboodschap is helder: focus op kwaliteit, niet op calorietelling. Het gaat niet om cijfers, maar om voedingskeuzes die verzadigen en voeden.

Volwaardige maaltijden krijgen voorrang op dieet- of “light”-producten. Eat real food blijft hier de essentie.

Tegelijk vraagt dit model nuance. Sommige keuzes — zoals de prominente plaats van rood vlees en volle zuivel — stroken niet volledig met bredere gezondheidsadviezen. Ook hier is kritisch blijven belangrijk.

4. De nieuwe Amerikaanse voedingsdriehoek vergeleken met de Belgische omgekeerde voedingsdriehoek

Voor veel mensen in België voelen de nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen minder wereldschokkend aan dan de media soms doen uitschijnen. De nadruk op echte voeding, verzadiging en minder ultrabewerkt sluit namelijk sterk aan bij onze omgekeerde voedingsdriehoek. Toch leggen beide modellen andere accenten, en net die verschillen zijn interessant.

A. Wat hebben ze gemeen?

1. Minder ultrabewerkte voeding

Zowel de Belgische als de Amerikaanse richtlijnen zijn duidelijk: ultrabewerkte producten horen niet thuis in een gezond dagelijks eetpatroon.

Denk aan:

• frisdrank en energiedranken

• koekjes, snoep, chips

• fastfood en kant-en-klare maaltijden

In de Belgische omgekeerde voedingsdriehoek staan deze producten onderaan, in het rode vak: zo weinig mogelijk. De Amerikaanse richtlijnen gaan zelfs nog een stap verder en spreken expliciet over het actief terugdringen van ultrabewerkte voeding op populatieniveau. Dat is een krachtig signaal.

2. Focus op kwaliteit boven calorieën

Beide modellen verschuiven de aandacht van calorieën tellen naar kwaliteit van voeding.

De boodschap is niet: “Eet minder”

Maar wel: “Eet beter — meer onbewerkt, meer voedzaam, meer verzadigend.”

Dat sluit perfect aan bij de Belgische visie: wat je eet is belangrijker dan hoeveel je exact eet.

3. Water als basis

In de Belgische omgekeerde voedingsdriehoek vormt water de brede basis.Ook in de Amerikaanse richtlijnen wordt water expliciet genoemd als eerste keuze, met een duidelijke beperking van gesuikerde dranken en alcohol.

B. Waar zitten de verschillen?

1. Eiwit krijgt in de VS een grotere hoofdrol

De Amerikaanse richtlijnen leggen sterk de nadruk op hoge eiwitinname, met concrete cijfers (1,2 tot 1,6 g eiwit/kg lichaamsgewicht).

In België:

• worden eiwitten zeker aanbevolen,

• maar minder prominent en zonder expliciete hoge streefwaarden,

• met meer aandacht voor variatie (plantaardig én dierlijk).

De Belgische driehoek blijft voorzichtiger en benadrukt balans, terwijl de VS duidelijk richting een eiwit-centrisch voedingspatroon evolueert. Hier volg ik meer de Amerikaanse richtlijn, duidelijkheid in hoeveelheden. Wat ik dan weer apprecieer aan de Belgische richtlijnen is het duidelijker betrekken van de plantaardige eiwitbronnen.

2. Volle zuivel en dierlijke vetten

Ook op het vlak van vetten zijn er duidelijke verschillen.

De VS geeft meer ruimte aan:

• volle zuivel

• boter

• en zelfs dierlijke vetten

zolang de totale inname binnen bepaalde grenzen blijft.

België blijft voorzichtiger en zet sterker in op onverzadigde vetten zoals plantaardige oliën, noten en zaden, terwijl verzadigde vetten eerder beperkt worden.

Voor een uitgebreide nuance hierover verwijs ik graag naar mijn eerdere blog over verzadigde vetten — want nee, je hoeft er niet bang voor te zijn.Wat ik wél belangrijk vind om te benoemen: plantaardige oliën zoals zonnebloemolie zal ik zelf niet actief aanraden, niet omdat ze “slecht” zijn, maar omdat ze rijk zijn aan omega-6-vetzuren, waarvan we in onze huidige voeding doorgaans al ruim voldoende binnenkrijgen.

Ook hier blijft context en balans cruciaal.

3. Koolhydraten: beperking vs. evenwicht

In de nieuwe Amerikaanse driehoek worden koolhydraten — zelfs volkoren — meer naar de achtergrond geschoven.

In België:

• blijven volkoren granen, aardappelen en peulvruchten een volwaardig en zelfs het belangrijkste onderdeel van een gezond patroon,

• met aandacht voor portiegrootte en bewerkingsgraad.

Wat de hoeveelheden betreft, volg ik persoonlijk meer de Amerikaanse visie. Ik ben ervan overtuigd dat wij — en dan heb ik het niet over duursporters — als bevolking te veel koolhydraten eten. De stijgende diabetescijfers en het grote aantal mensen met (onontdekte) insulineresistentie spreken boekdelen. Tijd voor verandering dus.

Tegelijk volg ik de Belgische richtlijnen in het duidelijke onderscheid tussen geraffineerde en volkoren graanproducten. Niet alle koolhydraten zijn gelijk, en dat onderscheid blijft essentieel.

4. Plantaardig als basis

Een belangrijk verschil zit in de opbouw van de basis van het voedingspatroon.

In de Belgische omgekeerde voedingsdriehoek vormt plantaardig duidelijk de kern. Groenten, peulvruchten en in mindere mate fruit staan centraal.

In de Amerikaanse voedingsdriehoek zien we dat die basis gedeeld wordt met gevogelte, rood vlees en zuivelproducten.

Hier volg ik duidelijk de Belgische aanbevelingen:laat groenten en peulvruchten de ruggengraat van je voedingspatroon vormen, aangevuld met andere voedingsmiddelen.

4. Restgroep

Een opvallend verschil is dat de Amerikaanse voedingsdriehoek geen aparte restgroep meer vermeldt. In België bestaat die nog wel, in een rode zone.

Hoewel de intentie begrijpelijk is, kan zo’n indeling het goed-fout denken rond voeding versterken en zelfs eetgedrag negatief beïnvloeden. Door bepaalde producten te labelen als “verboden”, krijgen ze vaak net meer aantrekkingskracht.

Ook hier sluit ik me eerder aan bij de Amerikaanse benadering: minder nadruk op wat “niet mag”, en meer focus op wat voedt en verzadigt.

Conclusie van de nieuwe Amerikaanse voedingsdriehoek:

De nieuwe Amerikaanse voedingsdriehoek is geen blauwdruk die we één-op-één moeten overnemen. Ze is vooral een reactie op hoge obesitas- en diabetescijfers en een sterk bewerkte voedselomgeving.

Voor ons in België bevestigt ze wat we al langer weten:

• meer echte voeding

• minder ultrabewerkt

• aandacht voor verzadiging

• eten als onderdeel van levensstijl, niet als rekensom

Zie dit model als een gids, geen rigide dieet. Stem aanbevelingen altijd af op je lichaam, je context en je gezondheid.

Hopelijk vond je dit waardevol om te lezen.Ik vond het alleszins belangrijk om deze nuance te delen.

Tot binnenkort,

Justine

Your health is my concern.

#weerstand #immuniteit #weerstandenvoeding #immuniteitenvoeding #immuniteitsboost #belangvanvoeding #vitaminen #mineralen #gezondevetten #eiwitten

Bronnen:

• RealFood.gov / officiële USDA info samengevat in Food Safety Magazine